Svi naši transvestiti od Stevke Božurevke do Nebojše Glogovca

Tema travestije ima duga?ku tradiciju u istoriji pozorišta i filma. Kod nas se njen uspon odvijao na poprištu popularne kulture.

Još od vremena Ljube Stepanovi?a i prostosrda?ne narodske junakinje Stevke Božurevke, viagra sale preobla?enje muškaraca u žensku ode?u proizvodilo je komi?an efekat i taj motiv ?inio prihvatljivim, dosage ta?nije detaljem koji ukazuje da je re? o nespornoj komediji. O tome svedo?i i koriš?enje travestije u popularnim srpskim komedijama iz osamdesetih godina (“Davitelj protiv davitelja”, “Idi mi, do?i mi” i “Špijun na štiklama”). Zanimljivo je i koriš?enje travestije u televizijskoj seriji “Levaci”, u kojoj scenarista Ljubiša Kozomora na gorkosmešan na?in tretira lik Tase (igra ga Slavko Simi?), i u jednoj epizodi taj junak se preobla?i u ženu i svom sestri?u predstavlja kao tetka.

Uprkos velikoj dominaciji komi?nog tretmana travestije, i to prvenstveno u populisti?ki atraktivnim sadržajima, ozbiljan tretman te tematike evidentan je još 1994. godine u izuzetno zna?ajnom filmu Želimira Žilnika “Marble Ass”.

Naravno, i tu ima puno komi?nih momenata generisanih od strane Vjerana Miladinovi?a i Sanele, glumaca koji su i u privatnom životu bili transvestiti i odli?no poznavali tu potkulturu. Žilnik im je dodelio vode?e uloge u filmu koji ima i snažan socijalni i politi?ki efekat, jer je na kriti?ki na?in govorio o jugoslovenskom ratu dok je on trajao. Vjeran i Sanela su u filmu “Marble Ass” igrali sa puno samosvesti. Vjeran je glumio kod Žilnika i u filmu “Lijepe žene prolaze kroz grad”, a Sanela se pojavljuje u filmu “Lepa sela lepo gore”.

Glogovac na dramski na?in igra ulogu transvestita i to je jedna druga dimenzija. On u Grli?evom filmu proširuje to polje, jer ulogom transvestita desni?ara problematizuje vrednosni pogled na svet.

Dramski momenat vezan za travestiju u okviru mejnstrima apostrofiran je još od filma “Poljubac žene pauka”, koji je imao veliki efekat kada se pojavio, jer je kombinovao melodramsku i politi?ku pri?u. Punu afirmaciju i privla?nost ovoj temi dali su nema?ki andergraund reditelji Roza fon Pruhajm i Lotar Lambert i, svakako, Endi Vorhol. Pedro Almodovar je tu estetiku doveo do vode?ih festivala i u?inio je prihvatljivom i širokoj publici.

Za esteti?are je podjednako zna?ajno tretiranje svih ovih manifestacija travestije na filmu. Bilo da je re? o izrazitim populisti?kim komedijama ili dramskim problematizovanjima ovaj kompleks bi trebalo zajedni?ki sagledavati. I komi?ni filmovi o travestiji mogu da budu subverzivni ili konzervativni, u zavisnosti od toga koju poruku šalju. Baš kao što i dramski ozbiljni tretmani travestije mogu taj milje da izvrgavaju ruglu iz tradicionalisti?kih pobuda, ali i, s druge strane, da prikazuju specifi?nosti i približavaju razli?itosti.

Izvor: Blic

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.